Όποιος μαθητής προκαλεί ζημιές στο σχολείο, πληρώνουν οι γονείς του. Αυτός είναι ο καινούργιος κανονισμός του σχολείου. Σωστή απόφαση; Θα μπορούσε. Είναι ένας τρόπος να φέρεις τους κηδεμόνες/γονείς μπροστά στη δική τους ευθύνη. Άλλωστε αυτό είναι το ζητούμενο. Να συνειδητοποιήσουμε πόσο σημαντικό είναι να αντιλαμβανόμαστε τις επιπτώσεις των πράξεων μας, ώστε να μπορούμε να αναλαμβάνουμε την ευθύνη. Ή μήπως όχι;

Θεσπίζουμε νόμους, κανόνες, ρυθμιστικές διατάξεις, αλλά στη χώρα μας και όχι μόνο, είναι γνωστό ότι όποιος έχει λεφτά, μπορεί να «ξελασπώσει», να αποποιηθεί την ευθύνη των πράξεων του. Μεγαλώνουμε σε μία κοινωνία, όπου όλοι γνωρίζουν ότι αν πληρώσουν, ξεφεύγουν, αν είναι δε και πλούσιοι, δεν τους αγγίζει τίποτα.

Η ψυχική ευθύνη όμως, πώς πληρώνεται; Πώς μπορεί ένα παιδί, ένας έφηβος να κατανοήσει ότι δεν υπάρχει μόνο υλική ζημιά, αλλά και συναισθηματική-ψυχική, όταν ξεχνιούνται όλα με ένα ποσό; Μήπως νομοθετούμε βλέποντας το τέλος και όχι την αρχή; Μήπως είναι ώρα να μιλήσουμε για πραγματική διαπαιδαγώγηση στο σχολείο;

Έχει δει κανείς έφηβο, που έχει αγοράσει με το χαρτζιλίκι του ένα αντικείμενο, να το καταστρέφει; Ποτέ! Γιατί απλά το αντικείμενο δεν ήταν ένα απλό αντικείμενο. Αποκτήθηκε με κόπο, με λαχτάρα, με προσμονή, επομένως αυτόματα απέκτησε και συναισθηματική αξία.

Μπορούμε αντίστοιχα να κάνουμε το σχολείο πολύτιμο στους έφηβους; Φυσικά. Αρκεί να το συνδέσουμε με συναίσθημα. Οφείλουμε να μετατρέψουμε το σχολείο σε έναν τόπο για όλους. Αν κάθε υπεύθυνος καθηγητής τάξης ρωτούσε τους έφηβους μαθητές του, πώς θα μπορούσαν να ομορφύνουν τον χώρο που φιλοξενούνται τόσες ώρες της ημέρας, είναι σίγουρο πως θα έπαιρνε πληθώρα απαντήσεων. Αν δινόταν και η πρωτοβουλία στα παιδιά, σε συνεργασία με τους καθηγητές, να αναλάβουν δράση, αυτόματα θα προσέγγιζαν τον χώρο που τους φιλοξενεί διαφορετικά. Θα επένδυαν διαφορετικά.

Φυσικά και υπάρχουν παιδιά που ακόμα κι υπό αυτές τις συνθήκες, θα εξακολουθούσαν να έχουν θυμό και να έχουν ανάγκη να καταστρέψουν. Αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις η λύση δεν έρχεται με πρόστιμο, αλλά με στήριξη ψυχολογική. Άραγε γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις δεν προτείνεται η υποχρέωση συμβουλευτικής γονέων και εφήβων; Γιατί ενώ γνωρίζουμε ότι η επιθετικότητα έχει αλλού τις ρίζες της, δεν προσπαθούμε να βρούμε εκεί τη λύση;