Η επανάσταση στην εκπαίδευση ξεκινάει από το σχολείο


Μιλάμε συνέχεια για την αντιμετώπιση της βίας και του εκφοβισμού, αλλά στην πραγματικότητα το σχολείο στην Ελλάδα παραμένει τιμωρητικό και άκαμπτο, φορτωμένο από γραφειοκρατία, χρονοβόρες διαδικασίες κι ένα αφήγημα προσκολλημένο στο παρελθόν.

Vlad Ștefănuț, The Regional Conference of Trust, Iași, 2023

Η αύξηση βίας κι εκφοβισμού πρέπει να σημάνει συναγερμό, ότι οδεύουμε σε λάθος κατεύθυνση. Πρέπει επιτέλους να ανακαλύψουμε ένα νέο αφήγημα και να αποκαταστήσουμε τα τραύματά μας ως εκπαιδευτική κοινότητα. Ας ακολουθήσουμε το παράδειγμα της Ρουμανίας και ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας. Η επανάσταση ξεκινά από το εσωτερικό κάθε σχολείου. 

Στην καρδιά της Ρουμανίας βρίσκουμε μια συναρπαστική ιστορία
μ ε τ α σ χ η μ α τ ι σ μ ο ύ .

Η Ρουμανία κατατάσσεται στην τρίτη υψηλότερη θέση στην ΕΕ όσον αφορά τον σχολικό εκφοβισμό. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Salvați Copiii (Save the Children Romania), ένα συντριπτικό ποσοστό 82% των Ρουμάνων μαθητών έχουν γίνει μάρτυρες εκφοβισμού στο σχολείο τους. Ακόμη πιο αποκαρδιωτικό είναι ότι σχεδόν οι μισοί από αυτούς τους μαθητές αντιμετωπίζουν καθημερινά απειλές, εξευτελισμούς ή και σωματικές επιθέσεις, αφήνοντας βαθιά συναισθηματικά και ψυχολογικά σημάδια που συχνά διαρκούν μέχρι την ενηλικίωση.

Αλλά μέσα σε αυτό το δύσκολο τοπίο αναδύεται μια αχτίδα ελπίδας – το Școala Încrederii, «Το σχολείο της εμπιστοσύνης». Αυτή η ΜΚΟ έχει δεσμευτεί να διασφαλίσει την ασφάλεια και την ευημερία κάθε παιδιού στα ρουμανικά σχολεία. Η αποστολή τους είναι σαφής: να καταπολεμήσουν τον εκφοβισμό μέσω της μετασχηματιστικής τους πρωτοβουλίας, που ονομάστηκε εύστοχα «Επανάσταση στην Εκπαίδευση». 

Αυτή η μεγάλη προσπάθεια βασίζεται στην πεποίθηση ότι κάθε παιδί, ανεξάρτητα από το σχολείο ή το υπόβαθρό του, αξίζει την ευκαιρία να ευδοκιμήσει και να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο. Ο οργανισμός το επιτυγχάνει αυτό μέσω μιας σειράς μαθημάτων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων που έχουν σχεδιαστεί για να απευθύνονται σε εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές. Οι δραστηριότητες αυτές έχουν ως στόχο να περιλάβουν μια στροφή από την τιμωρητική διαχείριση των συγκρούσεων στις επανορθωτικές προσεγγίσεις, βασισμένες στην ενσυναίσθηση, την κατανόηση και τη συμμετοχικότητα, αποτελούν ζωτικής σημασίας βήματα προς τη δημιουργία ενός εκπαιδευτικού περιβάλλοντος απαλλαγμένου από τη βία και τον εκφοβισμό. Δίνουν έμφαση στην επίλυση, την αποκατάσταση και τη θεραπεία αντί της τιμωρίας. 

Τα θετικά αποτελέσματα των στρατηγικών που χρησιμοποιούνται είναι απτά και εμπνέουν. Τα ποσοστά εκφοβισμού μειώνονται, δημιουργώντας ασφαλέστερα και πιο προστατευτικά περιβάλλοντα για τους μαθητές. Οι σχολικές κοινότητες ακμάζουν, καλλιεργώντας μια κουλτούρα αμοιβαίου σεβασμού και κατανόησης. Αυτές οι αλλαγές δεν περιορίζονται μόνο στα σχολικά χρόνια- έχουν τη δυνατότητα να διαμορφώσουν μια πιο αρμονική και ανεκτική ρουμανική κοινωνία για τις επόμενες γενιές.

Συμπερασματικά, η «Επανάσταση στην Εκπαίδευση» της Școala Încrederii είναι κάτι περισσότερο από μια απάντηση στην κλιμακούμενη βία στα ρουμανικά σχολεία- είναι ένα μετασχηματιστικό κίνημα που επιδιώκει να επηρεάσει τις ζωές εκατομμυρίων παιδιών. Η υποστήριξη οργανισμών όπως το Ταμείο Ενεργών Πολιτών România, που χρηματοδοτείται από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία, συμβάλλει καθοριστικά στην προώθηση αυτής της θετικής αλλαγής: διασφαλίζοντας ότι κάθε παιδί σε κάθε σχολείο έχει πραγματικά σημασία.

Εμείς αλήθεια γιατί παραμένουμε τόσο αναχρονιστικοί στη φροντίδα της εκπαιδευτικής μας κοινότητας; Αλήθεια γνωρίζει κανείς, τι εμπόδια υπάρχουν, για να τρέξει κάποιος εκπαιδευτικό πρόγραμμα στα σχολεία; Όσες οδηγίες, φυλλάδια και νομοσχέδια εγκριθούν, η πραγματική αλλαγή συντελείται μέσα από την καθημερινότητα στο σχολείο. Χρειάζονται προγράμματα με σταθερότητα και συνέχεια. Προγράμματα που αφορούν στη σχολική ζωή, στη διαχείριση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει κάθε σχολική μονάδα χωριστά, κάθε εκπαιδευτικός, κάθε παιδί.
Οφείλουμε να αρχίσουμε να κάνουμε τη διαφορά!